Monthly Archives Maj 2015

Ocena rozwoju na tle cech rodziców

Ocena rozwoju na tle cech rodziców jest nawiązaniem do genetycznego uwarunkowania rozwoju. Jeżeli rodzice są wysocy jako przedstawiciele swojej płci na tle populacji, z której się wywodzą, podobnie wysokie powinny być ich dzieci na tle swoich rówieśników danej płci itd.

Czytaj całość

Opieka prenatalna

Życie człowieka nie rozpoczyna się z chwilą urodzenia – przed porodem człowiek przebywa proces rozwoju o szczególnym znaczeniu. Współczesna nauka, jak to wykazano w poprzednich rozdziałach, rozporządza wielu dowodami na to, że właśnie w okresie płodowym determinuje się wiele cech człowieka, że jest to najważniejszy okres życia.

Czytaj całość

Przyrządy i technika wykonywania pomiarów

Poza dokonanymi już zastrzeżeniami co do tolerancji wieku (a więc daty badań) i pory dnia należy jeszcze wspomnieć o dwóch podstawowych wymogach:

Czytaj całość

Uczucie zmęczenia przy pracy

Obciążenie funkcji fizjologicznych jakiegokolwiek układu czy narządu jest możliwe tylko do określonych granic. Jeśli jest ono nadmierne lub zbyt długotrwałe, to dochodzi do samoobrony organizmu przed całkowitym wyczerpaniem – do hamowania ochronnego. Pojawia się zmęczenie.

Czytaj całość

Szczepienia ochronne

Szczepienia przeciw ospie prawdziwej. Zastosował je po raz pierwszy w roku 1796 angielski lekarz Edward Jenner. Data ta jest jedną z niewielu w historii ludzkości wartą zapamiętania. Ospa prawdziwa była od wieków chorobą, która szerzyła spustoszenie wśród ludności wszystkich znanych nam rejonów świata. Oprócz znacznej śmiertelności powodowała oszpecenie twarzy, ozdrowieńca bliznami, zwanymi popularnie „dziobami”. Było to zjawisko tak częste, że ludzie bez blizn na twarzy wyróżniali się, a o dziewczętach mówiono „gładka panna”.

Czytaj całość

Trend sekularny

Garna i Rohmann 1966) czesnego człowieka aktywne. Być może podobny mechanizm dotyczy tzw agenezji zębów. Mianowicie dla naszego gatunku właściwe jest 8 siekaczy, 4 kły, 8 przedtrzonowców i 12 trzonowców – czyli 32 zęby stałe Następuje jednak pewna ich redukcja i z formuły: 2S + 1K + 2P + 3T, przechodzimy do formuły: 1S + 1K + 1P + 1T u góry i u dołu po jednej stronie. Tracimy więc trzeci trzonowiec (tzw. ząb mądrości), drugi (przede wszystkim górny) siekacz oraz pierwszy (najczęściej dolny) siekacz. Tendencja ta się kumuluje, tj. gdy komuś brak zawiązka trzeciego trzonowca, 13 razy częściej brak mu także siekaczy i kła (rys. 13.14). Jeżeli proces ten będzie postępował nadal z podobną jak dotychczas szybkością, za 10 milionów lat człowiek będzie miał już tylko 20 zębów stałych. Jest to przypuszczalnie w jakimś stopniu związane ze zmianami środowiska, a mianowicie sposobem żywienia się. Przejście na pożywienie gotowane nie wymaga już tak licznego i silnego uzębienia, koniecznego do utrzymania śię przy życiu, gdy spożywano produkty surowe.

Czytaj całość

Metoda skorelowanych cech

Metoda ta znana jest w kilku wersjach opracowanych w USA, Włoszech, Polsce itd. Przedstawimy tu metodę polską, która umożliwia analizę zarówno poziomu rozwoju, jak i jego dynamiki, w tym harmonijności. Metoda oparta jest na stwierdzeniu, że z wiekiem zmienia się stosunek ciężaru ciała do jego wysokości i że proporcja ta może świadczyć o pewnych konstytucjonalnych różnicach w danej klasie wieku. Metoda daje więc możliwość oceny nie tylko procesu rozrostu (zwiększania się wielkości i masy ciała), lecz także różnicowania (zmiany proporcji tych dwóch cech).

Czytaj całość

Wychowanie zdrowotne dzieci i młodzieży

Jest rzeczą niezmiernie ważną, aby nauczyciel swoją postawą, postępowaniem mógł stanowić dla wychowanków godny do naśladowania wzór. Postępowanie nauczyciela, jego stosunek do spraw zdrowia, jest w sposób krytyczny obserwowane i oceniane przez uczniów, a wszelkie rozdźwięki między głoszonymi przez niego zasadami i ich realizacją w praktyce natrafiają na zdecydowanie negatywną ocenę uczniów.

Czytaj całość

Czynniki fizyczne uszkadzające płód

Jeżeli rodzice stwierdzą u siebie niezgodność serologiczną w zakresie czynnika Rh, powinni od początku ciąży korzystać ze specjalistycznej porady lekarskiej. Należy pamiętać, że pierwsza ciąża ma największe szanse, by zakończyć się porodem zdrowego dziecka, nie powinno się więc jej pod żadnym pozorem przerywać. Jeżeli we krwi matki wykryte zostaną przeciwciała anty-Rh, może być konieczne specjalistyczne leczenie, jak również może zaistnieć konieczność dokonania transfuzji wymiennej krwi noworodka. Transfuzja taka, dokonywana w szpitalu, polega na usunięciu krwi własnej noworodka (zawierającej przeciwciała) i podaniu właściwie dobranej krwi dawcy. Takie zabiegi dają bardzo dobre rezultaty.

Czytaj całość

Normalność i prawidłowość stanu biologicznego

W tym miejscu należy wyjaśnić dwa istotne pojęcia w ocenie stanu biologicznego: są nimi normalność i prawidłowość. Najogólniej mówiąc, normalne jest to, co odpowiada warunkom, w jakich zostało ukształtowane. Normalne jest więc mniejsze dziecko w warunkach niedoborów pokarmowych oraz duże w warunkach dobrego odżywiania. Dziecko zbyt małe w wyniku niedoborów żywności nie może być jednak uważane za prawidłowo rozwinięte. Prawidłowe jest bowiem to, co odpowiada pewnym kryteriom, w danym wypadku prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu. Względem norm opartych na dzieciach racjonalnie żywionych dziecko ze złych warunków bytowych będzie nieprawidłowo rozwinięte Zaistniałe sytuacje ilustruje rys. 2. Przedstawia on rozkłady cech w postaci krzywych normalnych. Krzywa taka charakteryzuje się tym, że najwięcej jest osobników średnich, im zaś bardziej wielkość cechy jest odchylona od średniej, tym mniej jest takich osób w obu kierunkach od wielkości średniej, a więc układ jest symetryczny. Populacja żyjąca w warunkach zdecydowanie dobrych będzie przesunięta ku wielkościom większym cechy, na którą warunki te mają wpływ (np. wysokości ciała), natomiast populacja w złych warunkach bytowych – w kierunku obniżonych wielkości badanej cechy. Przeanalizujmy ocenę osobnika (punkt 1), który wobec rozkładów obu tych populacji (rys. 2) zajmowałby pozycję średnią. Przy przyrównaniu go do populacji z warunków dobrych ocenilibyśmy go jako opóźnionego w rozwoju, podczas gdy względem populacji ze złych warunków bytowych byłby on ponad, średnią, a więc przyspieszony w rozwoju danej cechy. Z kolei osobnik oznaczony jako 2 wykraczałby poza zakres zmienności populacji ze złych warunków, co nasuwałoby myśl o nienaturalnym jego rozwoju. Jednak gdyby należał on do populacji z dobrych warunków, wykazywałby ponad średni rozwój, który kwalifikowałby go do dzieci o dobrym stanie rozwoju, Osobnik 3, przeciętny w populacji z warunków złych, a więc w normie, byłby znacznie opóźniony w rozwoju na tle populacji z warunków dobrych.

Czytaj całość

NERWICE CZ. II

Początki badań naukowych nad zjawiskiem nerwicy sięgają przełomu XIX i XX wieku. Wielkie zasługi na tym polu posiada grupa rosyjskich badaczy pod kierunkiem Iwana Pawłowa. Dla ilustracji mechanizmu po- wstawania niektórych nerwic wydaje się celowe przytoczenie opisu pewnego „przypadku” z doświadczeń Pawłowa.

Czytaj całość