Fizjologiczne podstawy pracy umysłowej – kontynuacja

Każdy rodzaj pracy wymaga odpowiedniego rozkładu sił zarówno fizycznych, jak i umysłowych, zwiększenia aktywności jednego lub wielu narządów czy układów. Zróżnicowane wymagania, jakie stawia określony rodzaj pracy, stwarzają konieczność przystosowania się organizmu do tych trudności. W procesie przystosowania, jak to już wielokrotnie podkreślano, zasadniczą rolę odgrywa układ nerwowy, a zwłaszcza kora mózgu, w niej bowiem zbiegają się wszystkie bodźce wewnątrzustrojowe i pochodzące z otoczenia.

Głównymi zmysłami zapewniającymi ustrojowi łączność ze środowiskiem zewnętrznym są wzrok i słuch. Za pośrednictwem wzroku ustrój uzyskuje jednak ok. 30 razy więcej informacji niż za pośrednictwem słuchu. Stąd w pracy szkolnej oprócz ośrodkowego układu nerwowego bardzo obciążony jest narząd wzroku.

Układ nerwowy spełnia funkcję koordynującą pracę poszczególnych części organizmu, jest zasadniczym regulatorem procesów związanych z wzajemnym oddziaływaniem na siebie ustroju i środowiska, odbierając bodźce napływające ze środowiska zewnętrznego i reagując na nie w swoisty sposób.

W układzie nerwowym człowieka wyodrębnia się dwie zasadnicze części, ściśle ze sobą powiązane zarówno anatomicznie, jak i czynnościowo: układ nerwowy mózgowo-rdzeniowy (somatyczny) oraz układ nerwowy autonomiczny (wegetatywny) (rys. 19.4). Pierwszy układ dzieli się ponadto na część ośrodkową (centralną) i obwodową.

Najprostszą jednostką strukturalną i funkcjonalną jest neuron, tj. komórka nerwowa z wypustkami i zakończeniami nerwowymi. Nieco większą jednostką czynnościową układu nerwowego jest tzw. łuk odruchowy, stanowiący połączenie kilku neuronów. Składa się on z co najmniej jednego receptora (zakończenia włókna czuciowego) odbierającego podniety, drogi dośrodkowej, ośrodka odruchu, z drogi odśrodkowej oraz narządu wykonawczego (rys. 19.3).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>