Fizjologiczne podstawy pracy umysłowej

Praca jest pojęciem wieloznacznym. W potocznym znaczeniu terminem tym określa się na ogół wykonywanie jakiejś czynności zawodowej. Jednak np. dla fizyka pracą będzie pokonywanie oporu na określonej drodze, wyrażające się iloczynem siły i drogi. Z kolei z punktu widzenia fizjologa pracą będzie nie tylko każda czynność wykonywana przez, organizm jako całość, ale i każda czynność poszczególnych narządów czy układów. Z punktu widzenia higieny przez pracę najczęściej rozumie się każdą celową czynność służącą do uzyskania jakichś wartości użytkowych, zarówno materialnych, jak i niematerialnych (np. kulturowych), dających człowiekowi podstawy do bytowania. Tak więc i nauka szkolna jest także formą pracy.

Często rozróżnia się pracę fizyczną i umysłową. Rozgraniczenie to jednak jest tylko sprawą umowną, ponieważ nie ma czystych form tego rodzaju prac. W każdej bowiem pracy wykonywanej przez człowieka biorą udział zarówno mięśnie, jak i układ nerwowy. Można natomiast mówić o pracy, w której przeważa wysiłek fizyczny bądź umysłowy. Jednakże różnica między tymi rodzajami zajęć ma charakter ilościowy, a nie jakościowy. Tak więc nauka w szkole, chociaż uznawana za pracę umysłową, w której przede wszystkim uczestniczą układ nerwowy i narządy zmysłów, jest jednocześnie związana z pracą fizyczną, ponieważ dochodzi przy niej także do obciążenia układu mięśniowego, choćby w celu utrzymania właściwej pozycji w ławęe, utrzymania w ręku pióra w czasie pisania itp. Obciążenie fizyczne przy pracy umysłowej jest ponadto o tyle męczące, że ma charakter statyczny. Ten rodzaj obciążenia, polegający na napięciu mięśni bez zmiany ich długości, w odróżnieniu od pracy dynamicznej, związanej z ruchem, stanowi duży, szczególnie męczący wysiłek dla rozwijającego się organizmu (rys. 19.1).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>