METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY

Nie można sobie wyobrazić sprawnego działania bez kontroli jego efektów. Oddziaływania wychowawczo-piełęgniarskie, jakie są udziałem zarówno rodziców, jak i nauczycieli, wymagają także kontroli uzyskiwanych rezultatów. W rozumieniu problemów niniejszego podręcznika biomedycznych podstaw rozwoju i wychowania są to metody kontroli rozwoju dzieci i młodzieży – wychowanków i uczniów znajdujących się pod opieką nauczyciela. Aby kontrolę taką można było prowadzić, konieczne są trzy elementy:

– 1) metody pomiarowe, tu zaliczamy pomiary wielkości i masy ciała oraz jego składników tkankowych, testy właściwości funkcjonalnych różnych narządów, w tym psychomotoryczne:

– 2) normy, zwane inaczej wielkościami standardowymi, a będące bio logicznymi układami odniesienia badanego dziecka do pewnych wielkości przeciętnych uważanych za prawidłowe, oraz skale odchyleń od tych wielkości przeciętnych: ,

– 3) metody oceny, oparte na konkretnych normach, a ułatwiające ocenę stanu rozwoju oraz jego dynamiki – są to tabele, siatki centylowe lub skorelowanych cech, morfogramy itp.

Aby kontrola rozwoju była skuteczna, trzeba zastosować takie same metody pomiarowe, jakich użyto przy konstruowaniu norm. Mniej jest istotne (aczkolwiek np. metody skorelowanych cech dają znacznie większe szanse analizy), jakiej metody oceny użyjemy w trakcie badań kontrolnych – metoda ta jednak musi być oparta na aktualnych normach i pomiary wykonane takimi przyrządami i techniką, jakie stosujemy w naszych pomiarach danego dziecka. Uzasadnienie tych postulatów można znaleźć w całej treści niniejszej książki. Wynika z niej także, że dziecko rozwija się odpowiednio do genów, jakie otrzymało od swych rodziców, oraz od- warunków środowiskowych (bytowych) i prowadzonego trybu życia. Otrzymanych genów nie zmienimy, do nich zatem należy odnosić oczekiwane tempo rozwoju i wielkość poszczególnych cech i właściwości. Najlepiej byłoby odnosić rozwój dziecka do wielkości poszczególnych cech jego rodziców, w dodatku byłby to wzór idealny, gdyby rodzice rozwijali się w optymalnych warunkach. Ponieważ rzadko jest to osiągalne, a jeszcze rzadziej wykonalne – do oceny rozwoju dziecka posługujemy się normami opartymi na lokalnych populacjach, z których dziecko się wywodzi. Istnieje bowiem szansa, że w populacji wykrzyżo- wanej i ustabilizowanej dziecko reprezentuje jeden z układów genowych charakterystycznych dla jej puli genetycznej. W populacji, której składową jest dane dziecko, występują jednak osoby ułomne, przewlekle chore, obciążone genetycznie, wychowywane w szczególnie złych warunkach bytowych itd. Oczywiście, osoby takie nie byłyby dobrym modelem do oceny poprawności rozwoju badanego dziecka. Stąd konstruując normy odrzuca się osoby, u których istnieje domniemanie zaburzenia rozwoju bez względu na jego charakter.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>