Okres niemowlęcy

Niemowlęciem nazywamy dziecko od 1 miesiąca do końca 1 r.ż. Jest to krytyczny okres rozwoju, gdyż umieralność w 1 r.ż. w wielu krajach sięga kilkudziesięciu procent dzieci żywo narodzonych. Choroby, zwłaszcza zakażenia przewodu pokarmowego (tzn. biegunki), infekcje dróg oddechowych, w tym częste zapalenia płuc, przebiegają u nich bardzo burzliwie i dają wysoką śmiertelność. Z tych powodów przywiązywano od lat szczególną wagę do higieny niemowląt, profilaktyki zachorowań i do leczenia chorych niemowląt.

W trosce o utrzymanie niemowląt przy życiu nie zwracano dostatecznej uwagi na zapewnienie im właściwych warunków rozwoju psychicznego. W obawie o ich zdrowie podejmowano próby wychowania w warunkach aseptycznych, w ścisłej izolacji od jakichkolwiek osób dorosłych. Nie dostrzegano, że jest to okres niebywale intensywnego rozwoju psychoruchowego i że rozwój ten musi być stymulowany przez środowisko zewnętrzne. Dla uzmysłowienia sobie roli i znaczenia tego okresu przypomnijmy podstawowe osiągnięcia dziecka w 1 r.ż. Dziecku przyrasta ok. 50% długości urodzeniowej, masa ciała co najmniej potraja się, dziecko opanowuje umiejętność chwytania, przyjmuje spioni- zowaną postawę i zaczyna uczyć się chodzić, poznaje otoczenie i przywiązuje się do matki, częściowo zrozumie ludzką mowę i niekiedy wymawia pojedyncze wyrazy, opanowuje zwieracze i załatwia swe potrzeby fizjologiczne w sposób higieniczny.

Trzeba zdawać sobie sprawę z niepowtarzalności okresu niemowlęcego i z jego szczególnego znaczenia dla rozwoju. Rozwój niemowlęcia jest stymulowany przez bodźce zewnętrzne Dziecko pozbawione tych bodźców rozwija się powoli i wielu umiejętności może w ogóle nie opanować. Jeżeli tak ważne jest dostarczanie dziecku bodźców rozwojowych, to zastanawiające jest, jak powinno się kształtować jego środowisko, by wykorzystać maksymalnie potencjał rozwojowy, jaki w dziecku tkwi.

Środowiskiem dostarczającym najwięcej bodźców rozwojowych dla niemowlęcia jest rodzina. Już sam układ liczbowy – stosunek dorosłych i ewentualnie innych starszych (rodzeństwo czy dziadkowie) do niemowlęcia wyraża się zawsze przewagą tych, od których można się czegoś nauczyć. Żadna instytucja zastępcza typu żłobka czy zwłaszcza domu dziecka nie może spełnić warunków prawidłowego środowiska.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>